jeudi 10 septembre 2015

ROC’H VRAS JAKEZ : NAG A IMOR !



Roc’h vras Jakez : Nag a imor !

Istor un den eo : jakez a oa un den diwar a meaz , ul labourer-douar ec’h ober.brikoli hag artichaot e Ploueskad e Bro Leon.
E-barzh an atant, e oa ur roc’h brasoc’h eget an ti bihan el lec’h m’edo Jakez ochom gant e familh hag e dud-kaer.
Lakeat en oa en e venn, un dra bennag un tammig diskiant.An dud a lavare e oa un den un tammig a-dreuz en e benn ha ne vije ket gouest da echuiñ ar pezh en noa kroget d’ober.
Ober kalz a vein vihan gant ar roc’h brasoc’h eget an ti a oa e soñj. Ha gant ar vein-se, sevel un ti nevez evit e familh :e greg, tri mabig bihan, an tad-koz ha ar vamm-gozh.
Pa veze nebeut a labour er parkeier ec’h azeze war-gorre ar roc’h vras, ha gant e vorzhol , e skoe azaleg ar mitin beteg an noz war ar gizell. Pegeit amzer oa ret evit ober un toull daouzeg kantvetmetr ? hag un toull all, hag un toul all c’hoazh ?
P’en deveze graet un deg toull bennak war ul linen e lakea ur yen e pep toull hag e skoe adarre, gant an horzh vras an taol-mañ, evit distagañ un tamm mean bras a-walc’h diouzh ar roc’h vras.
Alies,se, kaer en doa skeiñ ha skeiñ adarre an tamm mean ne zistage ket diouzh ar roc’h vras.
Neuze, e ranke ober toulloù all war ul linenn all evit gellout faout añ ar mean.
Er bloavezhiou kentañ euz al labour pasianted-se , an amezeien a lavare ne echufe ket Jakez e labour araok fin e vuhez. Ul labour nul evit nentra a lavare eod. Un tammig goap a reant outañ : klakk kaoz ouzh petra !
Jakes avat ne selaoue den ebed : hag a vloaz da vloas, e teue bihannc’h-bihanañ ar roc’h vras.
Bremañ, e oa ur bern bras a-walc’h e-kichenn an ti : ur bern mein brav prest do ober moguerioù an ti nevez.
Paot ar vered, oayur migonon deomp, hag a oa marber ouzhpenn a deue bep an amzer da glask mein bras evit ober ur seminal benag.
Aliesoch-aliesañ e teue ar marber da chikour Jakez. A-ben ar fin e teuas gant er vazh dinamit. Greg Jakez a oa droug ganti pegwir e oa stag an ti bihan ouzh ar roc’h vras ha gwall zañjerus an dinamit eveljust !
Tamm chati ebet : beteg ar fin e oa ret mont !
Herio, roc’h va yaouankiz n’emañ ket ahe ken ha va zad ivez a zo maro. Va breur avat a zo o chom en ti nevez nat e familh.
Ne vez ket klevet ken morzhol Jakez e skeiñ war e roc’h : trist eo !
Paolig an diaoul, mab Jakes.




La traduction en français :

Le rocher de Jakez : Aller au bout des rêves !

C’est l’histoire d’un gars : Jacques était un paysan léonard qui faisait pousser des choux fleurs et de des artichauts dans la région de Plouescat dans les années cinquante.
Dans la cour de la ferme, il y avait un énorme rocher plus grand que la petite maison où il habitait avec sa petite famille et ses beaux parents. Il s’était mis dans la tête, une idée un peu folle et on disait de lui que c’était un rêveur, qu’il n’arriverait jamais à réaliser son projet.
Son idée était de débiter l’énorme rocher pour agrandir sa maison pour y installer sa petite famille qui s’agrandissait : il aurait bientôt trois enfants. Quand les travaux des champs lui laissait un peu de répit, il s’asseyait au sommet de l’énorme rocher et avec un burin, il tapait, tapait du soir au matin.
Combien de temps, mettait -il à faire un trou ? puis un deuxième trou ? un troisième trou ?
Parfois il y avait une dizaine de trous où ensuite il mettait des « écarteurs » dans tous les trous et il tapait à nouveau dans l’espoir que le ligne où il avait choisit de faire les trous serait dans une ligne de fracture et qu’une infime partie du rocher s’en détacherait sous les coup répétés d’une immense masse qui valsait d’un écarteur à l’autre !
Ça ne marchait pas à tous les coups : il fallait alors recommencer une série de trous en suivant une nouvelle ligne.
Les premières années de ce travail de patience, les voisins se disaient que Jakes avait trouvé de quoi s’occuper jusqu’à la fin de ses jours, mais ils se demandaient si tout ce travail et ces efforts répétés n’aboutiraient à quelque chose de valable. On le moquait même un peu : c’était un doux rêveur . . .
Et puis, petit à petit, on a bien vu que le tas des pierres taillées à côté de la maison commençait à monter.
Un ami de la famille, qui était marbrier au cimetière du bourg venait lui acheter des lots de belles pierres pour orner les cheminées dans les maisons.
Par la suite, il venait le conseiller pour que le travail avance plus vite. Il y eut même à la fin l’utilisation de bâton de dynamite. Ce qui mettait très en colère la femme de Jakez qui s’inquiétait de la proximité de la petite maison. Mais il n’y eu pas de problème : il faut aller au bout de ses rêves !
Et aujourd’hui le rocher de mon enfance a disparu et il n’y plus que ses enfants qui se souviennent de ces années où Jakez inlassablement tapait, tapait dans la cour de la ferme de Keryaouen sur son rocher.
Mon frère y habite maintenant avec sa famille.
On n’entend plus les coups de marteau de Jakez, cela me manque quand je vais à Keryaouen.

Jean Paul, fils de Jacques.

Aucun commentaire:

Enregistrer un commentaire